BilirSite.
İşe Başlatmama Tazminatı

“Boşta Geçen Süre Ücreti” Nedir ve Hangi Şartlarda Kazanılır?

İş Kanunu’nda, işveren karşısında güçsüz konumda olan işçinin, işveren tarafından keyfi olarak işten çıkarılmasını engellemek amacıyla, işçi lehine bazı düzenlemeler yapılmıştır. Hiç şüphesiz, bu düzenlemelerin en önemlilerinden biri, haklı ve geçerli sebep bulunmaksızın iş sözleşmesi feshedilen işçiye tanınan hak ve imkanlardır. Böyle bir haklı nedene dayandırılmadan işten çıkarılma durumunda, işçi, çalıştırılmadığı süre için en fazla 4 aylık ücreti tutarına kadar alacak hakkı elde edebilmektedir. “Boşta geçen süre ücreti” olarak bilinen bu ücrete hak kazanılabilmesi için bazı şartlar aranmaktadır.

a- İş akdi haklı ve geçerli sebep bulunmaksızın feshedilen işçi, işe iade davası açmalı, yargılama sonucunda işçinin işe iadesine karar verilmelidir. 

Boşta geçen süre ücretine hak kazanabilmenin ilk şartı, iş sözleşmesi, işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan haklı ve geçerli bir sebebe dayanmaksızın feshedilen işçinin, işe iade davası açması ve yargılama neticesinde işçinin işe iadesine karar verilmesidir.

İşçinin işe iade davası açabilmesi için gerekli olan şartlar ise; 

  1. İşçinin İş Kanunu kapsamında çalışıyor olması,
  2. İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması,
  3. İş sözleşmesinin işveren tarafından haklı ve geçerli bir sebep bulunmaksızın feshedilmesi,
  4. İşyerinde en az 30 kişinin çalışıyor olması,
  5. İşçinin en az altı aylık kıdeminin olmasıdır.

Yukarıda sayılan koşulları sağlayan işçi, iş akdinin haklı ve geçerli sebep bulunmaksızın feshedilmesi üzerine, fesih bildiriminden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurarak işe iadesini, boşta geçen süre ücretini ve işverenin işe başlatmaması olasılığına karşılık işe başlatmama tazminatı talep etmelidir.

b-İşçi, işe iade kararının kesinleşmesinden itibaren 10 gün içinde işe iade başvurusunda bulunmalıdır. 

Mahkemece, işverence yapılan feshin haklı ve geçerli bir sebebe dayanmadığı tespit edilirse, işçi kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içerisinde, işe iade yönündeki talebini işverene iletmelidir. Yargıtay, işçinin işe iade başvurusunun samimi olmasını aramakta olup, işçinin işe başlama niyeti bulunmadığı halde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuruyu geçerli bir işe iade başvurusu olarak kabul etmemektedir.  İşçi, süresi içinde işe iade yönünde başvuruda bulunup da işveren kendisini işe davet etmesine rağmen, işe başlamamış ise, işçinin başvurusunun samimi olmadığı kabul edilecek ve işçi geçersiz feshe bağlanan boşta geçen süre ücretine hak kazanamayacaktır. Bu ihtimalde, işveren tarafından yapılan fesih geçerli bir fesih sayılacak ve işçi, fesih esnasında kıdem ve ihbar tazminatı ödenmemişse bunları ayrıca talep edebilecektir.

c-İşveren, işçinin işe iade talebini kabul etmemeli veya işverenin daveti işçi için kabul edilebilir olmamalıdır. 

İşverence fesih için geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece tespit edilmiş ve feshin geçersizliğine karar verilmişse, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçinin başvurusu üzerine,  işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçi mahkeme kararında belirtilen boşta geçen süre ücretine hak kazanacaktır.

İşveren tarafından, işçinin işe iade başvurusunun kabul edildiği, işçinin talebinden başlayarak 1 ay içerisinde işçiye bildirmelidir. İşçinin işe iade kararı sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır.

İşçinin, işverenin daveti üzerine makul sürede işe başlaması gerekmektedir. Makul sürenin belirlenmesinde Yargıtay, işçinin bildirim anında işyerinin bulunduğu yerde ikamet etmesi durumunda en fazla 2 gün, işçinin işyerinden farklı bir yerde tebligatı alması halinde ise, en fazla 4 güne kadar olan süreyi makul süre olarak değerlendirmektedir.

Bununla birlikte, tıpkı işçinin başvurusu gibi, işverenin de beyanının samimi olması gerekmektedir. İşverenin samimi olmayan daveti gerçek bir davet olarak nitelendirilmeyecektir. İşverenin işçiye yapamayacağı ya da objektif olarak işçinin kabul etmesinin beklenemeyeceği yerlerde iş önermesi, işe iade daveti olarak nitelendirilmeyecektir.

İşçinin samimi başvurusuna rağmen, işe başlatılmaması halinde, işçi, işe iade kararında belirlenen en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücretine ve diğer haklara hak kazanacaktır.

Boşta geçen süreye ait 4 aya kadar ücret ve diğer haklar, işverenin geçersiz feshine göre belirlenecektir. İşçinin işe başlatılmaması halinde, kıdem hesabında, bu dört aylık süre de nazara alınacaktır.

İşçiye ödenmesi gereken diğer haklar ise, işçiye verilmesi gereken ikramiye, gıda yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı ve servis gibi parasal haklardır.

Boşta geçen süre ücreti de, diğer ücret alacakları gibi 5 yıllık zamanaşımına tabi olup, bu alacağa ilişkin gecikmelerde en yüksek mevduat faizi  uygulanmalıdır.


Hesapla Raporla

Deneyimlerinizi kişiselleştirmek amacıyla KVKK ve GDPR uyarınca kullanılan çerezler ile ilgili daha fazla bilgi almak için Veri ve Çerez Politikasını ziyaret edebilirsiniz. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz.